Osteoporoza a kręgosłup, zęby i inne części ciała

klawiatura i wyniki badań na białym stole

Osteoporoza to według Światowej Organizacji Zdrowia druga w kolejności z dziesięciu najgroźniejszych obecnie chorób społecznych. Pogarszająca się kondycja kości powoduje szereg niebezpiecznych dla zdrowia i życia konsekwencji, a w Polsce i na świecie osteoporoza nadal rozpoznawana jest późno i późno podejmowane jest leczenie. Podstępność osteoporozy polega na tym, że przez wiele lat rozwija się bezobjawowo, a diagnozuje się ją zazwyczaj dopiero wówczas, gdy dochodzi do złamań kości i innych poważnych powikłań. Dowiedz się, jaki wpływ ma osteoporoza na stan kręgosłupa, zębów i innych części ciała i jak zapobiegać jej rozwojowi.

Czym jest osteoporoza i jakie są jej objawy?

Osteoporoza to choroba metaboliczna kości o uogólnionym charakterze. W jej przebiegu upośledzeniu ulega mikroarchitektura kości, a masa kostna jest znacznie zmniejszona. Powoduje to podatność kości na złamania, a także problemy stomatologiczne.

Pierwiastkiem, który jest najbardziej potrzebny do budowy i właściwej kondycji kości i zębów jest wapń (w kościach i zębach jest go aż 90 procent z ogólnej ilości w organizmie). Kiedy z jakichś powodów stężenie wapnia we krwi maleje lub zaburzone jest jego wchłanianie, pierwiastek ten jest uwalniany właśnie z kości, których całkowita masa i gęstość zmniejsza się. Jeśli sytuacja ta trwa przez dłuższy czas, dochodzi do odwapnienia kości, czyli do osteoporozy.

Osteoporoza może rozwijać się bezobjawowo przez wiele lat. We wczesnej fazie osteoporoza nie boli, nie ma też innych sygnałów ostrzegawczych. Bóle osteoporotyczne i złamania kości świadczą, że choroba jest już w zaawansowanym stadium.

Przyczyny osteoporozy

Osteoporoza to choroba, na którą narażone są zwłaszcza kobiety po 50. roku życia. Ma to związek z menopauzą i zmianami hormonalnymi (spadek poziomu estrogenów). Osteoporoza może jednak pojawić się w każdym wieku, także u młodszych kobiet, na przykład podczas ciąży czy karmienia piersią, a nawet u dzieci. Schorzenie to dotyka także mężczyzn.

Bezpośrednia przyczyna osteoporozy to niedobory wapnia i witaminy D, które są niezbędne w procesach przebudowy i regeneracji kości (witamina D przyspiesza wchłanianie wapnia). Mogą także wchodzić w grę problemy z metabolizmem tych składników uwarunkowane na przykład przyjmowaniem niektórych leków.

Do rozwoju osteoporozy przyczyniać się może:

  • niewłaściwa dieta, uboga w wapń i witaminę D,
  • niewłaściwy tryb życia – brak ruchu i niedostateczna ekspozycja na światło słoneczne (naturalne źródło witaminy D),
  • intensywny wzrost kości u dzieci i młodzieży,
  • ciąża i laktacja u kobiet,
  • menopauza – spada wówczas poziom estrogenów, które dbają o właściwy stan kości,
  • podeszły wiek – wraz z upływem lat spada zdolność do regeneracji kości,
  • niższa masa kostna zbudowana w młodości – masę kostną budujemy do około 19. roku życia, w późniejszym czasie korzystamy z tych rezerw; im mniejsza masa kostna, tym wyższe ryzyko osteoporozy.

Osteoporoza – wpływ na kondycję kręgosłupa, zębów i innych części ciała

Zaawansowana osteoporoza powoduje przewlekłe i trudne do uśmierzenia dolegliwości bólowe w okolicy kręgosłupa, czasem także żeber. Dolegliwości bólowe rzadko są kojarzone z osteoporozą i diagnoza jest stawiana dopiero wtedy, gdy dochodzi do złamań kości przy lekkich urazach lub samoistnie.

  • Przy dużym odwapnieniu kości kręgosłup jest szczególnie narażony na złamania, ponieważ to na nim opiera się ciężar ciała. Odwapnione kręgi nie wytrzymują nacisku i mogą być zgniecione przez kręgi sąsiednie. Może dochodzić do groźnych złamań kompresyjnych kręgów kręgosłupa. Zgniecione kręgi powodują obniżenie wzrostu nawet o kilka centymetrów i skrzywienia osi kręgosłupa.

Groźną konsekwencją osteoporozy są złamania szyjki kości udowej, które leczy się operacyjnie. Unieruchomienie po operacji powoduje zaś dalszy rozwój osteoporozy (brak ruchu i obciążenia kości, które zwiększa ich gęstość).

Konsekwencją zaawansowanej osteoporozy są także zmiany w kościach żuchwy, które są rozpoznawane podczas leczenia stomatologicznego i protetycznego.

Jak przeciwdziałać osteoporozie?

Najlepszą metodą zapobiegania osteoporozie jest odpowiednio wcześnie podjęta profilaktyka. Już dzieci i młodzież muszą mieć świadomość, że budując masę kostną inwestują w swoje zdrowie na przyszłość. Ważna jest dieta bogata w wapń oraz aktywność fizyczna, najlepiej na świeżym powietrzu.

  • Po 40.-50. roku życia dobrze jest też wykonywać profilaktycznie badanie densytometryczne, które pozwala określić gęstości tkanki kostnej. To najlepsza obecnie metoda rozpoznawania osteoporozy we wczesnym stadium. Badanie densytometryczne jest bezbolesne i nieinwazyjne. Przeprowadzane jest zazwyczaj w odcinku lędźwiowym kręgosłupa lub szyjce kości udowej. Na jego podstawie można też obrazować efekty leczenia osteoporozy.

Bibliografia:

  1. K. Buczkowski, S. Chlabicz i inni, Osteoporoza. Postępowanie profilaktyczne, diagnostyczne i lecznicze. Wytyczne dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, Via Medica 2012, s. 153-160.
  2. Janiszewska M at.al. Osteoporoza jako problem społeczny – patogeneza, objawy i czynniki ryzyka osteoporozy pomenopauzalnej. Probl Hig Epidemiol 2015, 96(1): 106-114.
  3. Diagnostyka i leczenie osteoporozy. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego 2015. Forum Reumatologiczne 2015, tom 1, nr 1, s. 12–24.
teva-logo

CLP-PL-00051-03-2021

Warunki korzystania z serwisu
Polityka prywatności
Monitorowanie bezpieczeństwa farmakoterapii
Zgłoś działanie niepożądane leku Teva
back top button