Kalkulator FRAX – co to jest?

klawiatura i wyniki badań na białym stole

Kalkulator FRAX – co to jest?

Pomocniczym narzędziem, które pomoże zorientować się, jak duże jest nasze indywidualne ryzyko istotnego złamania ciągu kolejnych 10 lat, jest kalkulator FRAX. Jak działa jego algorytm, gdzie jest dostępny i jak się nim posługiwać?

kalkulator frax

Obniżenie gęstości mineralnej kości (BMD) jest najsilniejszym, ale nie jedynym czynnikiem ryzyka złamania. Badania wykazały, że nawet do 70% złamań występuje u osób, które mają prawidłowe wartości BMD – musi zatem istnieć szereg innych czynników przyczyniających się do złamania. Eksperci WHO w 2008 r. opublikowali na ten temat raport, a następnie na jego podstawie opracowali kalkulator FRAX (Fracture Risk Assessment Tool).

Algorytm tego narzędzia oblicza prawdopodobieństwo złamania bliższego końca kości udowej lub innego istotnego osteoporotycznego złamania w ciągu kolejnych 10 lat, uwzględniając czynniki, które na nie wpływają, takie jak:

  • wiek,
  • płeć,
  • BMI (wskaźnik masy ciała),
  • przebyte złamania,
  • złamanie bliższego końca kości udowej u rodziców,
  • palenie papierosów,
  • przyjmowanie glikokortykosteroidów,
  • reumatoidalne zapalenie stawów RZS,
  • wtórne osteoporozy,
  • nadużywanie alkoholu.
Od czasu wprowadzenia do użytku w 2008 r. FRAX stał się powszechnie stosowanym w praktyce klinicznej narzędziem. Obecnie dostępny jest w 58 krajach (w oparciu o dane epidemiologiczne danego kraju) w 32 wersjach językowych.

Model FRAX dla Polski jest dostępny online na stronie www.osteoporoza.pl.

Jak posługiwać się kalkulatorem FRAX

W uwidocznionej ankiecie wypełniamy kolejno rubryki:

  • wiek lub data urodzenia
  • płeć
  • waga w kg
  • wzrost w cm

oraz zaznaczamy opcje „tak” lub „nie” w kolejnych pytaniach o:

  • przebyte złamania
  • złamania biodra u rodziców
  • palenie tytoniu
  • przyjmowanie glikokortykosteroidów
  • reumatoidalne zapalenie stawów
  • wtórną osteoporozę
  • spożycie 3 lub więcej jednostek alkoholu dziennie (jednostka alkoholu to w przeliczeniu np. 200 g piwa 5%, 100 g wina 10%, 25 g wódki 40%). 

Jeśli nie mamy danych (np. nie wiemy, czy rodzice przebyli złamanie biodra), zaznaczamy „nie”.

Ostatnia rubryka dotyczy wartość BMI mierzonej w szyjce kości udowej – jej wypełnienie jest opcjonalne, tzn. nie jest konieczne dla uzyskania wyniku. Jednak obliczenie ryzyka złamania przy uwzględnieniu BMI będzie bardziej dokładne.

Po kliknięciu przycisku „oblicz” kalkulator pokazuje procentowe ryzyko wystąpienia osteoporozy oraz złamania biodra w ciągu najbliższych 10 lat.

Uwaga: algorytm kalkulatora FRAX wylicza ryzyko dla osób powyżej 40 roku życia. W przypadku wpisania wieku poniżej 40 lat, kalkulator obliczy ryzyko dla czterdziestolatka. Interpretując wynik, lekarz musi użyć w tym wypadku swej wiedzy i doświadczenia, aby ocenić ryzyko złamania.

Interpretacja wyniku

W Polsce przyjmuje się, że wartości FRAX dla złamania głównego oznaczają: poniżej 5% małe, 5-10% średnie i powyżej 10% – duże ryzyko.

Ważne: jeśli ryzyko obliczone bez uwzględnienia BMD wynosi 6% lub więcej, densytometrię należy bezwzględnie wykonać nie później niż po ukończeniu 50. roku życia.

Kalkulator FRAX nie wskazuje, kogo leczyć, decyzję musi podjąć lekarz, uwzględniając aktualne zalecenia, indywidualny stan pacjenta, liczbę przebytych złamań, inne choroby współistniejące, dawki przyjmowanych leków, istotny spadek lub wzrost BMI w krótkim czasie itp…

Bibliografia

1.Diagnostyka i leczenie osteoporozy. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego 2015
Forum Reumatologiczne 2015, tom 1, nr 1, s. 12–24
https://journals.viamedica.pl/forum_reumatologiczne/article/view/43330/34981
data dostępu: 26.02.2021

2. www.osteoporoza.pl; data dostępu: 25.02.2021

3. http://www.kcm.pl/wp-content/uploads/2016/01/A.6.1_Densytometria-pacjent-29-PORADNIA-2015.11.07ec.pdf data dostępu: 25.02.2021
4. https://www.sheffield.ac.uk/FRAX/faq.aspx?lang=po data dostępu: 25.02.2021

teva-logo

CLP-PL-00051-03-2021

teva-logo

CLP-PL-00051-03-2021

Warunki korzystania z serwisu
Polityka prywatności
Monitorowanie bezpieczeństwa farmakoterapii
Zgłoś działanie niepożądane leku Teva
back top button