Co to jest badanie densytometryczne (gęstości kości)

klawiatura i wyniki badań na białym stole

Co to jest badanie densytometryczne (gęstości kości)

Densytometria, inaczej badanie densytometryczne, pozwala na pomiar gęstości mineralnej kości (określanej również skrótem BMD – ang. bone mineral density). Jest podstawowym testem diagnostycznym osteoporozy, czyli zrzeszotnienia kości. Dzięki densytometrii można również wykryć osteopenię, czyli obniżenie gęstości mineralnej kości, a także monitorować postęp leczenia osteoporozy. Na czym polega to badanie i co jeszcze warto o nim wiedzieć?

starsza kobieta u lekarza
  • Jaka metoda badania gęstości kości jest zalecana? 
    Standardową, najbardziej dokładną metodą pomiaru gęstości kości oraz diagnostyki osteoporozy i osteopenii jest badanie densytometryczne metodą DXA (ang. dual energy x-ray absorptiometry). Tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny czy standardowe zdjęcie radiologiczne mogą stanowić badania uzupełniające, lecz nie są kluczowe dla postawienia diagnozy. W badaniu densytometrycznym metodą DXA stosuje się promieniowane dwuwiązkowe, czyli równoczesny pomiar wiązką promieniowania rentgenowskiego wysoko- i niskoenergetyczną.

 

  • Czy densytometria jest bezpieczna? 
    Badanie gęstości kości metodą DXA jest nieinwazyjne i bezpieczne. Dawka promieniowania rentgenowskiego jest całkowicie nieszkodliwa i wynosi 2.0Sv. Odpowiada ona dawce, jaką otrzymujemy z promieniowaniem kosmicznym w ciągu 4 godzin pobytu na wolnym powietrzu. Mimo to badania metodą DXA nie wolno wykonywać u kobiet w ciąży.

 

  • Jak działa densytometr? 
    Promienie rentgenowskie emitowane przez lampę rentgenowską przenikają przez ciało pacjenta i odbierane są przez czujnik, który mierzy ich natężenie. Kość o dużej gęstości przepuści mniejszą dawkę promieni niż tkanka o zmniejszonej mineralizacji, toteż stopień osłabienia promieniowania pozwala obliczyć masę kości.

 

  • Które kości poddaje się badaniu? 
    Złoty standard densytometrii to równoczesne badanie gęstości kości metodą DXA w obrębie biodra (szyjka kości udowej) oraz kręgosłupa lędźwiowego (na wysokości kręgów L1-L4). Badania przeprowadzone w obydwu lokalizacjach uzupełniają się, ułatwiając interpretację wyniku. W kręgach kręgosłupa najszybciej ujawniają się zmiany osteoporotyczne oraz najłatwiej poddają się obserwacji wyniki terapii, zaś densytometria szyjki kości udowej najbardziej wiarygodnie oddaje BMD, gdyż w tej lokalizacji stosunkowo późno pojawiają się zmiany zwyrodnieniowe, które mogą zaburzać wynik badania.
starsza kobieta jasne włosy

badanie przeprowadza się w innej lokalizacji, gdy w okolicy biodra lub kręgosłupa lędźwiowego występują: zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe, złamania, znaczące skrzywienie kręgosłupa, ciało obce (np. endoproteza stawu biodrowego), gdy pacjent ma wyjątkowo niską masę ciała lub cierpi na miażdżycę aorty brzusznej.

  • Jak często należy powtarzać badanie?
    Wykonywanie badań kontrolnych zaleca się co 12 miesięcy. Aby umożliwić prawidłową interpretację kolejnych oznaczeń BMD u tego samego pacjenta, należy je przeprowadzać na tym samym aparacie (lub aparacie tej samej firmy) i w tej samej lokalizacji. Badanie powinno się przeprowadzać wyłącznie w certyfikowanym ośrodku.

 

  • Czy densytometria jest refundowana przez NFZ? 
    Badanie densytometryczne jest refundowane w 100%, jeśli pacjent ma skierowanie od lekarza specjalisty (reumatologa, endokrynologa). Można je także zrobić odpłatnie, wówczas skierowane nie jest potrzebne.

Interpretacja wyniku badania densytometrycznego, ocena ryzyka złamania, diagnoza oraz decyzja o podjęciu leczenia należy do lekarza specjalisty, który uwzględni inne, indywidualne dla pacjenta czynniki ryzyka.

Bibliografia

1.Diagnostyka i leczenie osteoporozy. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego 2015
Forum Reumatologiczne 2015, tom 1, nr 1, s. 12–24
https://journals.viamedica.pl/forum_reumatologiczne/article/view/43330/34981
data dostępu: 26.02.2021

2.Rekomendacja nr 9/2020 z 30.11.2020 Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zalecanych technologii medycznych, działań przeprowadzanych w ramach programów polityki zdrowotnej oraz warunków realizacji tych programów, dotyczących wykrywania osteoporozy
https://bipold.aotm.gov.pl/assets/files/ppz/2020/REK/9_2020.pdf

Do czego może prowadzić nieleczona osteoporoza?

Do czego może prowadzić nieleczona osteoporoza?

Osteoporoza to podstępna choroba. Przez długi czas może rozwijać się bezobjawowo, nie dając żadnych dolegliwości bólowych. To właśnie z tego powodu osteoporoza w wielu przypadkach diagnozowana jest późno, w zaawansowanej fazie. Pojawiają się wówczas objawy, których...

Jak interpretować wyniki badania densytometrycznego?

Jak interpretować wyniki badania densytometrycznego?

Wynik densytometrii jest zazwyczaj drukowany bezpośrednio po zakończeniu badania. Jego interpretacją zajmie się lekarz prowadzący, warto jednak wiedzieć, co oznaczają dane na wydruku. Interpretacja wyniku badania...

Osteoporoza a kręgosłup, zęby i inne części ciała

Osteoporoza a kręgosłup, zęby i inne części ciała

Osteoporoza to według Światowej Organizacji Zdrowia druga w kolejności z dziesięciu najgroźniejszych obecnie chorób społecznych. Pogarszająca się kondycja kości powoduje szereg niebezpiecznych dla zdrowia i życia konsekwencji, a w Polsce i na świecie osteoporoza nadal...

Czy osteoporoza boli?

Czy osteoporoza boli?

Na pytanie o to, czy osteoporoza boli, nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Można na nie odpowiedzieć: i tak, i nie. Wszystko zależy od etapu, na którym jest ta choroba. We wczesnym stadium osteoporoza nie sprawia dolegliwości bólowych i jeśli nie zostanie wykryta w...

teva-logo

CLP-PL-00051-03-2021

teva-logo

CLP-PL-00051-03-2021

Warunki korzystania z serwisu
Polityka prywatności
Monitorowanie bezpieczeństwa farmakoterapii
Zgłoś działanie niepożądane leku Teva
back top button